Van Gaal, Moneyball, hockey en shoot-outs

 

De Strafschop, zoektocht naar de ultieme penalty

De Strafschop, zoektocht naar de ultieme penalty

Naar de aflevering van het programma Zomergasten met Louis van Gaal werd door velen reikhalzend uitgekeken maar helaas raakte het urenlange interview zelden de kern. En als het echt interessant dreigde te worden, moest weer snel worden overgeschakeld naar een filmpje. Hierdoor bleven vele vragen onbeantwoord. Ook op voetbaltechnisch gebied terwijl een vraag voor het inkoppen leek. Denk daarbij aan de filmkeuze van Van Gaal, Moneyball. Dit is een waargebeurd, verfilmd verhaal uit 2001 over een Amerikaanse honkbalclub die overgaat op het selecteren, analyseren en managen van spelers op basis van statistieken. Met veel succes. 

Belgie: wereldkampioen van het hart

coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

De uitschakeling van België op het WK voetbal doet pijn. Vooral omdat tegenstander Frankrijk een wel heel erg weinig tot de verbeelding sprekende tactiek hanteerde. Als een zo getalenteerd team als Frankrijk zich nog verdedigender opstelt dan IJsland, dan hoef je niet op veel sympathie te rekenen. Je kunt ook overdrijven.

Nee dan België. Als één team dit WK kleur gegeven heeft, dan zijn het wel onze zuiderburen. Met spelers en voetbal zoals we dat graag zouden zien van onze eigen spelers, maar die hebben op dit moment niet de kwaliteit die de Belgen wel hebben. Hazard, De Bruyne, Lukaku natuurlijk, maar ook een back als Meunier, ze hebben dit WK prachtig voetbal laten zien. Daarom verbaast het mij dat nog niemand op de door Duitsers veel gebruikte term ‘Meister der Herzen’ is gekomen: België is De Wereldkampioen van de Harten.

Deze term heb ik voor het eerst gehoord in 2001, toen Schalke 04 in de laatste minuut (het blijven Duitsers) het kampioenschap van Duitsland verloor. En daarna in nog grotere mate in 2006, toen Die Mannschaft na enkele zeer magere jaren (vooral qua voetbal) met prachtig spel  3e werd tijdens het WK in eigen land.

Laten we wel zijn, het WK wordt zelden gewonnen door het leukste of beste team. Vertel mij dat maar, als 50% Hongaar. Tijdens het 1954 verliezen de Magische Hongaren tegen West-Duitsland in de finale na eerder in de voorronde diezelfde Duitsers met 8-3 te hebben verslagen. Wat te denken van de Oranje machine van 1974 onder leiding van Cruijff. Of Brazilië in 1982, Engeland in 1990, Oranje in 1998 en zo verder. Zoals Cruijff zei (vrij vertaald), het gaat niet zozeer om winnen, maar om herinnerd te worden om je stijl en klasse. Mijn voorstel is dus: zullen we vanaf vandaag spreken over België, de kampioen van de harten? Graag. Vooral dankzij De Rode Duivels was dit WK tenslotte zeer genoeglijk.

 

Gyuri Vergouw is auteur van sport- en managementboeken. Bekende werken zijn De Strafschop, zoektocht naar de ultieme penalty; De laatste minuut, de 7 mythen van het Duitse voetbal en Bondscoach, coach handboek voor 16 miljoen Nederlanders. Zijn nieuwste boek De managementmonologen behandelt 13 onderwerpen en dilemma’s waar managers dagelijks mee te maken krijgen. Verkrijgbaar bij Bol.com, Managementboek.nl, Businezz.nl en de beter gesorteerde boekhandel.

Boek van de week

Opleidingen

Bekijk alle opleidingen

WK 2018: standaardsituaties beslissend

coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

‘Je zou eens een boek moeten schrijven over de slechte hoekschoppen van Oranje’, zegt de een. ‘Nee, je moet juist aandacht schenken aan de verlengingen, we winnen er nooit een’, aldus de ander. ‘Hou toch op’, zegt de derde, ‘je met schrijven over het ingooien, dat is erbarmelijk’.

Tijdens het WK voetbal 2018 blijken zogenaamde ‘dode spelmomenten van doorslaggevende betekenis te zijn. Strafschoppen, vrije trappen, hoekschoppen, ze bepalen wie wint of verliest. Geen nieuwe info natuurlijk, hierover schreef ik al in 2014 in ‘Bondscoach! coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders’. Bijgaand het eerste deel over hoekschoppen, vrije trappen en de ingooi.

Hoekschoppen

Ergert u zich ook altijd aan de slecht genomen hoekschoppen bij Nederlandse clubs en Oranje? Tijdens het WK 2006 kreeg het Nederlands elftal in vier wedstrijden 19 hoekschoppen te nemen. Hieruit vloeide geen enkel doelpunt voort. Er zit verder weinig groei in deze statistiek, want tijdens het EK van 2012 kreeg Oranje liefst 24 hoekschoppen te nemen in drie wedstrijden en ook hier vloeide geen enkel doelpunt uit voort. Het WK van 2010 is daarbij vergeleken een enorm succesverhaal. Oranje krijgt liefst 35 corners in de zeven wedstrijden te nemen en scoort hieruit welgeteld één keer direct, tegen Brazilië in de kwartfinale, door Wesley Sneijder. De kleinste speler op het veld. Toegegeven, dat was wel een belangrijke treffer. En ingestudeerd, anders kan je de doorkop variant waaruit Sneijder scoort niet noemen. In 2008 krijgt Oranje 11 corners en scoort hieruit één keer. Dit betekent dat op Oranje tijdens de laatste vier toernooien 89 hoekschoppen heeft gekregen waaruit twee treffers zijn voortgekomen. Met dit soort cijfers kunnen net zo goed de bal direct teruggeven aan de tegenstander, dat is minder gevaarlijk. Tegenstanders kunnen zich blijkbaar eenvoudig instellen op deze zwakte van Oranje en breken vak met gevaarlijke counters uit. (NB denk aan België in de laatste minuut tegen Japan!!!) Een hoekschop van Oranje is voor tegenstanders vaak een kans op een scherpe counter.

Ook toptrainers als Foppe de Haan ergeren zich aan de Nederlandse ‘hoekschop-mentaliteit’. Het lijkt alsof spelers er geen idee, geen visie op hebben. Men doet maar wat. ‘Bij Heerenveen maakten we in één seizoen twaalf doelpunten uit een hoekschop. Daar zat geen geheim achter, er was in wezen niets bijzonders aan. We trainden er gewoon op. Het ging steeds precies hetzelfde maar de tegenstanders konden er geen oplossing voor bedenken.’

Vrije trap
In tegenstelling tot strafschoppen en hoekschoppen zijn er over vrije trappen minder betrouwbare statistieken voorhanden. We weten wel hoe vaak er per wedstrijd voor een vrije trap wordt gefloten, maar niet waar deze op het veld genomen wordt. En wanneer schat je een vrije trap in als een kans? Er zijn spelers die uit vrije trappen scoorden waarvan je dacht dat het onmogelijk zou zijn, zoals Pierre van Hooijdonk ooit tegen SC Freiburg presteerde en de Braziliaan Roberto Carlos ooit met zijn wereldberoemd geworden ‘ventieltrap’ van zo’n dertig meter. Zij scoorden uit onvoorstelbaar knappe vrije trappen die geen enkele statisticus als kans zou aanmerken.

Het nadeel van een discussie over vrije trappen is verder dat iedereen direct een succesvolle variant uit het verleden weet te noemen. Enorme missers worden vergeten, doelpunten die uit een schitterend genomen vrije trap voortvloeien worden tot aan de dag van vandaag herhaald. Zoals de vrije trap van Van Persie tegen Ivoorkust tijdens het WK 2006 of de goal van Van Nistelrooij tegen Rusland na een voorzet uit een vrije trap. Die zijn prachtig genomen, maar er staan enorm veel missers en afzwaaiers van Oranje spelers tegenover. Wat dit betreft zou opname bij de technische staf van Oranje van Pierre van Hooijdonk, erkend specialist op dit onderdeel, geen kwaad kunnen. Zijn succes was geen toeval. Van Hooijdonk bleef na de officiële trainingen altijd nog wat oefenen op vrije trappen.

Het belang van de standaardsituaties en de mogelijkheid hierop te trainen is doorgedrongen tot het Nederlands elftal van bondscoach Louis van Gaal. Het team is de laatste tijd behoorlijk succesvol uit dode spelmomenten. Vooral Martins Indi weet hoe het is om te scoren uit een corner of vrije trap. De verdediger werkte zowel in Roemenië als in Hongarije een indraaiende vrije trap van dichtbij tegen het net. Martins Indi mag zich van Van Gaal dan ook bij corners en vrije trappen voorin melden. De bondscoach geeft echter aan dat er wel weer het een en ander zal veranderen aan de strategie: ‘Nu we weer tegen Roemenië moeten heb ik de varianten bij corners en vrije trappen wel laten aanpassen. Dat lijkt me logisch’, zegt Louis van Gaal. Kevin Strootman legt uit waarom Oranje zo succesvol is bij corners en vrije trappen: ‘We besteden heel veel aandacht aan de dode spelmomenten. Al een paar dagen voor de wedstrijd komen ze aan bod. We krijgen beelden te zien van de tegenstander. Een selectie van de patronen die zij hanteren en beelden die laten zien waar ze kwetsbaar zijn. Daar stemmen wij onze aanpak op af.’ Volgens de aanvoerder helpt het dat de spelers mee mogen denken over de varianten. ‘Als speler word je medeverantwoordelijk gemaakt voor hoe die varianten er telkens uit zien. Dat je moet meedenken is een extra prikkel die bij voetballers wel helpt.’

Het verdient aanbeveling de dode spelmomenten, waar de vrije trappen en hoekschoppen onderdeel van uitmaken, uitvoerig te trainen en hier met name ook heldere afspraken over te maken. Welke speler neemt waar op het veld de vrije trappen? Staan er altijd twee spelers bij de bal, een linksbenig en een rechtsbenig, zodat de tegenstander zich op verschillende uitvoeringen moet voorbereiden. Wie neemt de hoekschoppen van rechts? Wie van links? Welk idee zit er dan achter de hoekschop en welke alternatieven zijn er? Goede hoekschoppen en vrije trappen zijn in het moderne voetbal kritieke succesfactoren. Het gevaar dat volgt uit de zogenaamde ‘dode spelmomenten’ heeft aan belang gewonnen doordat steeds meer teams de kunst van het verdedigen tot in de puntjes beheersen. Vrije trappen beslissen steeds meer wedstrijden. Hoekschoppen moeten kansen zijn voor het eigen team, niet voor de tegenstander om uit te breken.

Het is verheugend te lezen dat de huidige bondscoach Ronald Koeman veel aandacht aan de hoekschoppen en vrije trappen geeft. Iedere week wordt in ieder geval één dag besteed aan het trainen op standaardsituaties. Iets wat natuurlijk al veel langer had moeten gebeuren. In het verleden had het een concurrerend voordeel kunnen opleveren, nu is het noodzaak, want zelfs de slechtste teams hebben wel een specialist in huis die een vrije trap in de kruising kan schieten.

Noot: de bovenstaande tekst verscheen in 2014 in het boek Bondscoach! coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders. Ik hoop in 2020 een nieuwe versie van dit boek te kunnen publiceren.  Het boek is her en der nog leverbaar.

 

Vacatures

Project Coördinator Contract en Site Management (Reeuwijk)

Onze opdrachtgever is een internationale, snelgroeiende onderneming die investeert in Telecom Infrastructuur zoals zendmasten voor Mobiele Operators. In deze rol heb je een zeer brede functie rol b... Bekijk alle vacatures

Advertorial

De éénjarige opleiding: Qualified Bedrijfskundige

Leer integraal en objectief naar organisatievraagstukken kijken. 
Pas je kennis toe en krijg mensen in beweging Lees verder

De laatste minuut en Duitsland: opzet en achtergrond

 

Het Duitse voetbal en de laatste minuut

Het Duitse voetbal en de laatste minuut

‘Typisch Duits. Een slechte wedstrijd, maar een doelpunt op het juiste moment’
Daily Telegraph

Nu Duitsland een vroege uitschakeling heeft afgewend door in de laatste minuut te scoren tegen Zweden, is het tijd mijn boek met de wel erg ter zake doende titel uit de digitale mottenballen te halen en in delen op deze site te publiceren. Bewerkt en aangepast, dat wel, maar zeker niet verouderd. Enjoy.

De 7 mythen van het Duitse voetbal

Er is geen land ter wereld waar het Duitse voetbal de gemoederen zó beheerst als Nederland.  Waarom hebben ze altijd zo’n geluk? Waarom winnen ze ‘altijd’ in de laatste minuut? Waarom krijgen ze zo vaak onterechte strafschoppen en krijgt de tegenstander ze juist niet terwijl ze wel terecht zouden zijn? Wat zijn de geheimen van het Duitse voetbal? Ik ben op zoek gegaan naar antwoorden op deze vragen.

De laatste minuut: het succes van het Duitse elftal

Het Duitse voetbal en de laatste minuut

Het Duitse voetbal en de laatste minuut

Die Mannschaft scoorde tegen Zweden weer eens in de laatste minuut en redde daarmee het vege lijf. Toeval? Of toch niet?

In 2006 schreef ik mijn boek ‘De laatste minuut, de 7 mythen van het Duitse voetbal’. Het boek gaat niet alleen in op de vraag of de Duitsers vaker dan andere teams in de laatste minuut scoren, maar gaat eigenlijk in op de geschiedenis van het Duitse voetbal.

In de komende weken zal ik delen van dit boek online publiceren, mede omdat het al lang niet meer verkrijgbaar is, maar blijkbaar nog wel relevant. Ik ga ook in op de vraag waarom de KNVB nu, anno 2018, wel interesse toont in de lessen die we kunnen leren van de Duitsers en toen, in 2006, geheel niet. Terwijl ook toen al de aanzetten zichtbaar waren. Ik begin echter met wat mooie quotes over onze oosterburen. Hierna volgen meer inhoudelijke artikelen. (Lees door voor de mooie quotes):

Oranje -17: strafschoppen bepalen succes

De Strafschop, zoektocht naar de ultieme penalty

De Strafschop, zoektocht naar de ultieme penalty

Oranje wint vanavond tijdens het EK onder 17 jaar na strafschoppen van Engeland nadat eerder al op deze wijze met Ierland was afgerekend. Voer voor analisten, want ik weet zeker dat op de pingels is getraind, en dat voor de KNVB…of is het toch dat de spelers er bij hun (buitenlandse) clubs op trainen? Opmerkelijk was moment van Redan bij laatste penalty tegen Ierland. Niet allen het feit dat de Ierse keeper uit het veld werd gestuurd omdat hij te vroeg bewoog, maar ook dat Redan duidelijk 3 seconden rust na NADAT de scheidsrechter floot om de pingel te nemen. (bewezen feit: spelers die direct na fluiten aanrennen schieten vaker mis; deze zijn te zenuwachtig en willen van de taak af zijn; ze missen vaker daardoor!!!) Ook zijn afstand tot de bal was goed, net als de richting van de bal. Ga mij dan niet vertellen dat ze er niet op hebben getraind. Prima zo. Het duurt dus bijna 20 jaar van weerstand en onzin voordat men gewoon overgaat tot het oefenen op pingels. Zoals profs dat behoren te doen. Je komt er een stuk verder mee op EK’s en WK’s, zoals vanavond maar weer eens is bewezen.

ZappSport Kids neemt strafschop wel serieus

coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

Waar professionals voor de strafschop de neus met grote regelmaat ophalen, daar neemt de jongste generatie de penalty inmiddels wel serieus. Er is dus hoop voor de toekomst van het Nederlandse voetbal! 18 jaar na het verschijnen van de 1e druk van De Strafschop blijft het boek nog even relevant als toen. Dat is eigenlijk heel erg en ook niet de bedoeling geweest toentertijd, maar waar het kleine kringetje (oud-)spelers hun macht in razend tempo zien afbrokkelen, daar grijpt de jeugd de kans. Bijgaand de beelden! Met resultaatgarantie! Speciaal voor de jeugd ben ik nog een keer in de huid van Professor Penalty gekropen, kan ik (tezamen met Danny Landzaat en Ron Boszhard) van een hockeyer (Lex Uiting) een briljante penaltynemer maken? In een dag?

Ajax, Europa en de strafschop (en verlengingen)

De Strafschop, zoektocht naar de ultieme penalty

De Strafschop, zoektocht naar de ultieme penalty

Strafschop.nl heeft bijzonder genoten van de wedstrijden van Ajax in de kwart- en halve finales van de Europa League. Fantastisch voetbal, ongekend en met een ontzettend jong en leuk team. dat verdient alleen maar complimenten. Maar goed, we blijven hier toch kritisch. Want we gunnen het Ajax eigenlijk meer dan ooit om van Manchester United te winnen, desnoods na verlengingen en/of strafschoppen. Daar zit wel een punt van aandacht. De strafschoppen van Ajax zijn namelijk al tientallen jaren een punt van grote zorg. Van selectie van de juiste spelers tot de aanloop, van de richting van het schot tot de wijze waarop de keeper duikt, we zien bij Ajax structureel zaken die voor (veel!) verbetering vatbaar zijn. We hopen niet op strafschoppen en verlengingen en de onderstaande cijfers maken veel duidelijk waarom. Dit zijn de cijfers van Ajax in Europa (de winst tegen Gremio uit 1995 voor de wereldbeker telt dus niet mee in dit overzicht).

Zie ook mijn interview met Ajax Life.

Verloren strafschoppenseries Ajax in de diverse Europacups:
1) Ajax tegen Levski Spartak Sofia in 1975;
2) Ajax tegen Juventus (kwartfinale EC I) in 1978;
3) Ajax tegen Bohemians Praag in 1984;
4) Ajax tegen Juventus (finale Champions League) in 1996;
5) Ajax tegen Steaua Boekarest in 2013.

Gewonnen: 0.

Wedstrijden die Ajax in de diverse Europacups in de verlenging verloor:

1) Ajax tegen Real Madrid in 1967;
2) Ajax tegen CSKA (2e ronde EC I als titelverdediger) in 1973;
3) Ajax tegen Olympiakos Piraeus in 1983;
4) Ajax tegen Austria Wien in 1989 (staafincident, verlenging 1-1. later reglementaire 0-3 nederlaag was in verlenging sowieso in nadeel Ajax geëindigd.
5) Ajax tegen Dynamo Zagreb in 2007;
6) Ajax tegen Olympique Marseille in 2009;
7) Ajax tegen Dnjepr Dnjepropetrovsk in 2015.

Gewonnen verlengingen Ajax in de Europacups:

1) Ajax tegen Benfica (kwartfinale EC I) in 1969;
2) Ajax tegen Napoli in 1970;
3) Ajax tegen Atletico Madrid (kwartfinale Champions League) in 1997;
4) Ajax tegen Grazer AK (voorronde CL) in 2003;
5) Ajax tegen Schalke’04 (kwartfinale Europa League) in 2017 (althans: niet de wedstrijd gewonnen na verlenging, maar wel door naar de halve finale, vooruit dan maar, die tellen we bij winst op;-)).

Hoewel het succes bij verlengingen niet overstelpend is, is ook duidelijk dat Ajax vooral op strafschopgebied een al heel lang bestaand probleem heeft. Men won ‘toch wel binnen 90 minuten’. Wat zijn de tips die coach Bosz nu, op dit moment, nog kan toepassen? Er is natuurlijk veel meer over te zeggen, maar 3 dagen voor de wedstrijd is nog maar weinig aan te passen. Wat kan je nog wél doen als coach?

1) Zorg dat je de lijst met penaltynemers NU al klaar hebt. Wie is de nummer 1,2,3,4,5. Liefst zelfs het hele team incl. reserves rangschikken.
2) Kijk nog eens op basis waarvan je deze lijst hebt geselecteerd? Techniek én stressbestendigheid moeten in evenwicht zijn.
3) Ga NIET, NOOIT na afloop van de verlengingen nog rondrennen met een blocnote om nog wat spelers te vragen wie een pingel wil nemen. Als we dat zien, weten we dat het te laat is en dat de coach alleen voor nog meer stress zorgt.
4) Laat de keeper (Onana dus) vooral kijken naar de lichaamstaal (standbeen!) en de aanloop van de spelers. NIET GOKKEN. NIET ZOMAAR IN EEN HOEK DUIKEN. WACHT 0,5 sec.! Of zoals oud-coach Van Gaal stelde: Gokken doe je maar in het casino!
5) Pas op met het selecteren van spelers die ‘hun verantwoordelijkheid’ willen nemen. Daar gaat het vaak mis. Ze nemen te veel stress op zich, namelijk de verantwoordelijkheid voor het hele team. (denk aan C. Seedorf!)
6) na fluitje van de scheidsrechter heel even concentratie, o,5 seconde, inademen, uitademen en DAN aanloop. Leidt tot veel betere scores. Betere concentratie!

En Manchester dan? Er is hoop…veel hoop. Voor Ajax. Maar alleen als Bosz c.s. de penalty serieus nemen!

Wij wensen Ajax enorm veel succes in de finale van de Europa League en verwachten dat de spelers beter dan ooit op de penalty’s voorbereid zullen zijn! Dan is het bijvoeglijk naamwoord ‘Lucky’ namelijk helemaal niet meer nodig, gebruik die maar in het casino.

Met dank aan Henry Sunder voor de stats.

Bondscoach! coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

Bondscoach! coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

Door: Gyuri Vergouw, auteur van de analytische voetbalboeken De Strafschop (2000); De laatste minuut (2006); Oranje wereldkampioen (2010) en Bondscoach! (2o14). Zijn laatste bestseller ‘Het dodo-effect’ (al bijna 400 dagen in top 100 Businezz.nl) gaat over menselijk gedrag in organisaties, bijvoorbeeld ook over de vraag waarom trainen op strafschoppen zoveel weerzin opwekt(e!) in de conservatieve voetbalwereld. Verkrijgbaar bij o.m. Managementboek en Businezz.nl en de betere boekhandels.

Naast zijn advies- en opleidingswerk Vergouw geeft penaltyclinics in binnen en buitenland waar hij management- en de strafschop (of strafbal/shoot-out!) met elkaar in verbinding brengt. Klik hier voor de brochure.

 

Is Louis van Gaal de ideale Bondscoach?

Bondscoach! coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

Bondscoach! coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

Dit artikel verscheen in 2014 voorafgaand aan het WK voetbal in Brazilië op ManagementSite.nl. Nu de chaos compleet is bij de KNVB lijkt mij een herplaatsing opportuun!

Ben jij nu zo slim of is hij nu zo dom? Tijd om in de spiegel te kijken. Weet je het echt beter dan de huidige bondscoach, Louis van Gaal, of is er nog werk aan de winkel? We weten het allemaal beter en het is niet verwonderlijk dat ons land tijdens grote voetbaltoernooien plots uit 16 miljoen bondscoaches blijkt te bestaan. We kijken dan naar de tactiek en het spel van het Nederlands elftal alsof het moderne kunst is en denken: dat kan mijn zesjarig nichtje beter. Maar is dat ook zo?

Ajax en de strafschop

De Strafschop, zoektocht naar de ultieme penalty

De Strafschop, zoektocht naar de ultieme penalty

Een leuk interview gegeven aan Ajax Life, over Ajax en de strafschop. Dat is sinds midden jaren zeventig (na Gerrie Muhren en Johan Neeskens) wel een probleem hoor. Nog nooit won Ajax in Europa een shoot-out, en in verlengingen is de score ook slecht. En dus moeten we het maar in 90 minuten doen. Maar ja, als dat niet lukt, dan is er dus geen plan B. Zucht. Laten we voor het Nederlandse voetbal hopen dat het niet zover komt vanavond!

https://www.ajaxlife.nl/updates/specialist-ajax-moet-nu-al-lijstje-hebben-voor-penaltyserie

 

 

 

 

Bondscoach! coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

Bondscoach! coaching handboek voor 16 miljoen Nederlanders

NB mijn boek Bondscoach! is nog wel verkrijgbaar, inclusief de nieuwste feiten over strafschoppen (en hoekschoppen et cetera), onder meer bij ManagementBoek en Bol.com.